Giresun’dan Tıbba Yeni Katkı: Karadeniz PEG Kuralı Demans Tedavisini Değiştiriyor

Giresun Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nden tıp dünyasına önemli bir katkı geldi. Gastroenteroloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Ahmet Cumhur Dülger liderliğindeki ekip, demans ve alzaymır hastalarında hayati önem taşıyan beslenme sorununa çözüm sunan yeni bir klinik kural geliştirdi: “Karadeniz PEG Kuralı“. Bu yeni yaklaşım, hastaların uzun dönem beslenme desteği için kullanılan Perkütan Endoskopik Gastrostomi (PEG) işlemi öncesinde daha objektif bir değerlendirme sağlıyor.

DEMANS HASTALARINDA BESLENME ZORLUKLARI

Modern çağın en yaygın nörolojik hastalıklarından olan demans türleri, hastaların beslenememe, yutamama, yutmayı unutma veya aspirasyon riskine bağlı ölümcül komplikasyonlarla karşılaşmasına neden oluyor. Prof. Dr. Dülger, bu hastaların uzun dönem beslenme desteğinde PEG işleminin yıllardır uygulandığını ancak dünya genelinde eksikliği hissedilen önemli bir klinik ihtiyaca yanıt verecek yeni bir değerlendirme sistemine ihtiyaç duyulduğunu belirtti.

KARADENİZ PEG KURALI NASIL GELİŞTİRİLDİ?

Prof. Dr. Dülger ve ekibi, PEG uygulanacak hastalarda nörolojik endikasyonların yanı sıra dahiliye ve gastroenteroloji açısından ek bir değerlendirme yapılıp yapılamayacağı sorusundan yola çıktı. Bu doğrultuda, karaciğer yağlanmasının olmaması ve fibrozis skorunun düşük olması gibi iki temel ultrasonografik kriteri esas alan yeni bir skorlama sistemi oluşturuldu. Yaklaşık 150 hasta üzerinde bir yıllık veri ile geliştirilen bu sistemin sonuçları oldukça tutarlı bulundu. Çalışma, “Karadeniz PEG Kuralı” adıyla uluslararası bilimsel platformda sunuldu ve kabul edildi.

YENİ KRİTERLER VE KLİNİK DOĞRULUK

Gastroenteroloji Uzmanı Dr. Gökhan Aydın, çalışmanın tek merkezli olmasına rağmen güçlü klinik verilere dayandığını vurguladı. Aydın, demans ve alzaymır hastalarına PEG endikasyonunun çoğunlukla nöroloji uzmanları tarafından konulduğunu ancak literatürde net bir biyokimyasal veya radyolojik kriter setinin bulunmadığını belirtti. Kendi hastaları üzerinden yapılan değerlendirmelerde, demans hastalarının çoğunda karaciğer yağlanmasının olmadığı ve fibrozis skorlarının düşük olduğu gözlemlendi. Bu bulgular ışığında, “Karadeniz PEG Kuralı” kapsamında karaciğer yağlanması ve fibrozis skorları parametreleri kullanılarak PEG uygulanabilirliği daha bilimsel bir zemine oturtuldu. Bu kriterlerin klinik açıdan anlamlı olduğu kanıtlandı.

Prof. Dr. Dülger, “PEG uygulanan hastalarımızın hiçbirinde anlamlı karaciğer yağlanması veya yüksek fibrozis skoru bulunmadığını gördük. Dahiliye ve gastroenteroloji uzmanları olarak, nöroloji ile konsültasyon yapıldıktan sonra hastaya PEG uygulanmasına yönelik daha bilimsel ve objektif bir karar mekanizması oluşturmuş olduk. Bu kriter zincirini artık bir klinik doktrin haline getirdik ve dünya tıbbına ilk kez entegre etmiş bulunuyoruz” ifadelerini kullandı.

GİRESUN’DAN BİLİMSEL ÜRETİME DESTEK

Giresun Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimi Prof. Dr. Atilla Çıtlak, Gastroenteroloji Kliniği’nin yoğun hizmet veren bir birim olmasına rağmen böyle bilimsel bir çalışmaya imza atılmasından duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Çıtlak, “Hastanemiz bölgemizin en yoğun merkezlerinden biri. Buna rağmen hem klinik hizmetin hem de bilimsel üretimin aynı anda çok başarılı şekilde yürütülmesi bizim için gurur verici. ‘Karadeniz PEG Kuralı‘ gibi uluslararası düzeyde kabul gören yeni bir klinik yaklaşımın geliştirilmesi, hem kurumumuzu hem de ülkemizin bilimsel görünürlüğünü artıracaktır” dedi.