Giresun’da denetim tartışması: küçük esnaf mı, büyük balıklar mı?

Giresun’da son günlerin en hararetli başlığı maliye denetimleri.

Ama asıl mesele denetimin artması değil. Asıl mesele şu soruda düğümleniyor: Bu denetimler adil mi?

Çünkü sahada oluşan algı net: Küçük esnaf sıkı kontrol altında, fakat büyük oyuncular sistemin içinde daha rahat hareket ediyor. İşte tehlikeli olan da bu algı. Vergi sistemi sadece topladığı parayla değil, vatandaşta oluşturduğu adalet duygusuyla ayakta durur.

Son günlerde yapılan paylaşımlar, özellikle Ertuğrul Gazi Konal’ın çıkışı, aslında sokaktaki rahatsızlığın sesi oldu. Ertuğrul Gazi Konal’ın sosyal medyada ‘maliyeciler esnaf geziyor’ sözleri etki yarattı. Ancak artık mesele sosyal medya tartışmasını aşmıştır. Top artık Ankara’nın sahasındadır.

Küçük Esnafın Sorduğu Soru Basit

Esnaf diyor ki:

“Ben her gün kapımı açıyorum, kazandığım ortada. Peki büyük ciro yapanlar gerçekten aynı ciddiyetle denetleniyor mu?”

Bu soru yalnızca ekonomik değil, siyasidir. Çünkü adalet duygusu zedelendiğinde vergiye gönüllü uyum azalır. İnsanlar sistemi desteklemek yerine sistemden kaçmanın yollarını arar. Bu da devletin gelirini düşürür, ekonomiyi zayıflatır.

Ankara’nın Önündeki Gerçek Sınav

Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde konuşulması gereken başlık tam da budur: Denetimlerin ölçeği ve hedefi.

Artık şu sorular açık biçimde sorulmalıdır:

• Denetimler en çok hangi işletme büyüklüğüne yöneliyor?
• Büyük şirketler ve zincir yapılar aynı yoğunlukta inceleniyor mu?
• Vergi kaybının ana kaynağı gerçekten küçük esnaf mı?

Bu sorulara net cevap verilmeden yapılan her denetim, sahada “haksızlık” duygusunu büyütür.

Sert Gerçek: Vergi Sistemi Algıyla Ayakta Kalır

Türkiye’de ekonomik sıkışıklık zaten hissediliyor. Artan maliyetler, daralan kâr marjları, ayakta kalma mücadelesi veren binlerce küçük işletme var. Böyle bir ortamda denetim varsa, bunun toplum tarafından adil görülmesi şarttır.

Büyük sermaye yapıları karmaşık şirket ağları, zincir faturalar ve finansal tekniklerle daha az görünür hâle gelebiliyor. Vatandaş bunu görüyor  ya da gördüğünü düşünüyor. Siyasetin görevi bu şüpheyi ortadan kaldırmak.

Ertuğrul Gazi Konal Ne Yapabilir?

Buradan sonrası yalnızca eleştiri değil, liderlik meselesidir. Bir milletvekilinin gerçek gücü burada başlar. Yerelde duyduğu sesi merkezi politikaya çevirebilirse sonuç alınır.

• Yereldeki rahatsızlığı veri ve somut örneklerle raporlayabilir.
• Konuyu “şikâyet” seviyesinden çıkarıp “çözüm paketi”ne dönüştürebilir.
• Ankara’da farklı siyasi kesimlerin ortaklaşabileceği adalet temalı bir söylem kurabilir.

Çünkü güçlü siyaset, sesi yükseltmek değil, çözümü masaya koymaktır.

Son Söz

Bugün Giresun’da konuşulan mesele aslında Türkiye’nin her şehrinde hissediliyor:

Küçük esnaf nefes almak istiyor.

Vatandaş adil bir sistem görmek istiyor.

Devlet vergi düzenini korumaya çalışıyor.

Bu üçlü denklemin tek çıkış yolu var:

Küçüğü ezmeden büyüğü denetlemek.

Ankara bu gerçeği görmezse tartışma büyür. Görürse yalnızca vergi sistemi değil, ekonomik güven de güçlenir. Çünkü bir ülkede huzur, vergi korkusundan değil; vergi adaletinden doğar.