Su: Doğanın mucizesi, hayatın vazgeçilmezi

Doğanın insanoğluna sunduğu en büyük nimet nedir diye sorsalar, hiç tereddüt etmeden su derim.

Öyle ya, hayatın başladığı, devam ettiği ve bütün canlıların varlığını sürdürdüğü bu dünyada sudan daha değerli ne olabilir?

Bir damlası hayat verir, fazlası felakete dönüşebilir. Bazen kuraklıktan çatlayan toprağın umudu, bazen de önüne kattığı her şeyi sürükleyen bir selin başrol oyuncusudur.

İşte suyun mucizesi de çelişkisi de burada saklıdır.

Su, kimyasal formülü H₂O olan, iki hidrojen ve bir oksijen atomundan oluşan eşsiz bir bileşiktir. Bilimsel açıdan bakıldığında da şaşırtıcı özelliklere sahiptir.

Örneğin pek çok madde katılaştığında yoğunluğu artarken su donduğunda genleşir, yoğunluğu azalır. Normal koşullarda sıvı suyun yoğunluğu yaklaşık 1 g/cm³ iken buzunki 0,92 g/cm³ civarındadır.

Bu nedenle buz suyun üzerinde yüzer.

Peki, bunun ne önemi var?

Düşünün ki göller ve akarsular donduğunda buz dibe çökseydi, su altındaki canlıların yaşamı nasıl etkilenirdi?

Doğa öylesine hassas bir denge üzerine kurulmuştur ki suyun bu özelliği, soğuk bölgelerdeki su ekosistemlerinin varlığını sürdürebilmesinde büyük rol oynar.

Bir başka şaşırtıcı gerçek daha var.

Hidrojen yanıcı, oksijen ise yanmayı destekleyen bir gazdır. Ancak bu iki elementin oluşturduğu su, uygun koşullarda yangınları söndürmek için kullanılır.

İki farklı özellikten bambaşka bir sonuç!

Doğanın insan aklını hayrete düşüren düzeni işte budur.

Ancak bugün üzerinde durmamız gereken asıl mesele suyun kimyasal yapısından çok, ona nasıl davrandığımızdır.

ÇÜNKÜ SU TÜKENMEZ BİR HAZİNE DEĞİLDİR!

Dünyamızın büyük bölümü sularla kaplı olmasına rağmen bu suyun çok küçük bir kısmı insanların kolaylıkla kullanabileceği tatlı su kaynaklarından oluşmaktadır.

Üstelik nüfus artışı, çevre kirliliği, bilinçsiz tüketim ve iklim değişikliği bu kaynaklar üzerindeki baskıyı her geçen gün artırmaktadır.

Bir tarafta temiz içme suyuna ulaşmakta zorlanan milyonlarca insan, diğer tarafta açık bırakılan musluklar, kirletilen dereler, hoyratça tüketilen kaynaklar…

Bu nasıl bir çelişkidir?

Üstelik biz Karadenizliler suyun hem bereketini hem de öfkesini çok iyi biliriz.

Giresun’un dağlarından süzülen dereler, yaylalardaki kaynak suları, fındık bahçelerine can veren yağmurlar bu coğrafyanın vazgeçilmez parçalarıdır.

Ancak aynı dereler, aşırı yağışlarda taşarak yolları kapatabiliyor, köprüleri yıkabiliyor, insanların yıllarca emek verdiği evleri ve arazileri tehdit edebiliyor.

Burada kendimize sormamız gereken önemli bir soru var:

Doğa mı bize zarar veriyor, yoksa biz doğanın dengesini bozarak felaketlere davetiye mi çıkarıyoruz?

Dere yataklarına yapılan bilinçsiz müdahaleler, plansız yapılaşma, orman alanlarının tahribi ve yetersiz altyapı, yoğun yağışların sonuçlarını ağırlaştırabiliyor.

Sonra da yaşanan her felaketi yalnızca doğanın üzerine yıkıyoruz.

Oysa doğa kendi kurallarıyla hareket ediyor. Bizim görevimiz onunla kavga etmek değil, bu kuralları anlayarak yaşamayı öğrenmek olmalıdır.

Suyun bir başka önemli yönü de insan sağlığıdır.

Vücudumuzun önemli bir bölümünü oluşturan su; hücrelerin çalışmasından vücut sıcaklığının düzenlenmesine, sindirimden dolaşıma kadar sayısız yaşamsal süreçte görev alır.

Günlük su ihtiyacı kişinin yaşına, sağlık durumuna, beslenmesine ve fiziksel aktivitesine göre değişir. Bu nedenle herkes için geçerli tek bir tüketim miktarından söz etmek doğru değildir.

Ama değişmeyen bir gerçek vardır:

Temiz su, sağlıklı yaşamın temel şartıdır.

Tarımda, sanayide, enerji üretiminde, hayvancılıkta ve balıkçılıkta da suyun yerini doldurabilecek başka bir kaynak yoktur.

Bir fındık üreticisinin yağmur beklentisini düşünün. Toprağın ihtiyacı olan su zamanında gelmezse ürün zarar görebilir. Aşırı yağış olduğunda ise bu kez başka sorunlar ortaya çıkar.

Demek ki önemli olan yalnızca suyun varlığı değil, doğru zamanda, doğru miktarda ve temiz biçimde bulunmasıdır.

Bizim kültürümüzde suyun ayrı bir yeri vardır.

Yola çıkan birinin arkasından su dökülür. Bunun anlamı, giden kişinin su gibi akıp yolunu bulması ve sağ salim geri dönmesidir.

Bir bardak su ikram etmek bile misafirperverliğimizin en sade ve en anlamlı davranışlarından biridir.

Eskiler boşuna söylememiş:

“Su gibi aziz ol.”

Ne güzel bir temenni!

Fakat suyu aziz bilen bir toplumun onu kirletmemesi, israf etmemesi ve gelecek nesillere temiz bırakması da gerekmez mi?

Bugün dünyada su üzerine yapılan tartışmalar giderek büyüyor. Kuraklık, sel felaketleri, su kaynaklarının paylaşımı ve temiz suya erişim artık yalnızca çevrecilerin değil, devletlerin de öncelikli meseleleri arasında yer alıyor.

Gelecekte ülkelerin ekonomik gücü kadar su kaynaklarını koruyabilme becerileri de önem kazanacak.

İşte tam da bu nedenle suya yalnızca musluktan akan bir ihtiyaç olarak bakmamalıyız.

O, doğanın bize emanet ettiği yaşam kaynağıdır.

Ve unutmayalım…

İnsan susuz yaşayamaz. Toprak susuz bereketlenemez. Doğa susuz varlığını sürdüremez.

Bir gün suyun gerçek değerini anlamak için son damlasını beklemek zorunda kalırsak, işte o zaman çok geç kalmış olabiliriz.

Suyumuzu koruyalım.

Çünkü suyu korumak, aslında hayatı korumaktır.

Hoşça kalınız.